در صنایع مختلف، محافظت از فلزات در برابر خوردگی و زنگ زدگی یکی از دغدغه های اصلی به شمار می رود.یکی از راهکارهای موثر و کاربردی برای افزایش دوام و طول عمر سطوح فلزی،استفاده از اسپری گالوانیزه است.این محصول با ایجاد لایه ای از روی (زینک) بر روی فلز،فرآیند گالوانیزه سرد را شبیه سازی کرده و نقش یک پوشش محافظ قوی را ایفا می کند.اسپری گالوانیزه به دلیل کاربرد آسان،سرعت بالا و بازده مناسب،به گزینه ای محبوب در تعمیرات،نگهداری تجهیزات صنعتی،سازه های فلزی و حتی پروژه های خانگی تبدیل شده است.این محصول به صورت آئروسل (aerosol)فرموله می شود و حاوی درصد بالایی از پودر روی(Zinc dust)به همراه رزین های چسبنده،حلال های مناسب و افزودنی های پایدارکننده است.
انواع فرمولاسیون اسپری گالوانیزه
انواع اسپری گالوانیزه را می توان بر اساس ترکیبات شیمیایی، نوع رزین،رنگ نهایی و کاربرد خاص دسته بندی کرد.در ادامه مهم ترین انواع اسپری گالوانیزه را معرفی خواهیم کرد:
۱- فرمولاسیون اسپری گالوانیزه پایه روی(Zinc-Rich Spray)
- حاوی درصد زیادی پودر روی
- عملکرد بسیار خوب در برابر خوردگی
- بیشترین شباهت به گالوانیزه گرم از نظر حفاظت کاتدی
- مناسب برای محیط های صنعتی و مرطوب
۲- فرمولاسیون گالوانیزه آلومینیومی (Zinc-Aluminum Spray)
- ترکیبی از پودر روی و پودر آلومینیوم
- ظاهر نقره ای یا متالیک درخشان
- مقاومت مناسب در برابر UV و خوردگی
- بیشتر برای کاربردهای تزئینی یا در فضاهای باز
۳- فرمولاسیون اسپری گالوانیزه آلکیدی(Alkyd Zinc Spray)
- بر پایه رزین آلکیدی
- خشک شدن سریع،کاربرد آسان
- مناسب برای تعمیرات روزمره و مصارف عمومی
۴- فرمولاسیون اسپری گالوانیزه اپوکسی(Epoxy Zinc Spray)
- بر پایه رزین اپوکسی
- چسبندگی و مقاومت شیمیایی بالا
- مناسب برای سطوحی که بعدا رنگ کاری می شوند
- مقاومت بالا در محیط های سخت صنعتی
۵- فرمولاسیون اسپری گالوانیزه با روکش نهایی براق یا مات
- تنوع در رنگ نهایی: خاکستری مات،نقره ای براق یا آلومینیومی
- انتخاب بر اساس نیاز زیبایی یا استتار ظاهری
۶- فرمولاسیون اسپری گالوانیزه رنگ پذیر
- دارای فرمولاسیونی که امکان رنگ آمیزی روی آن وجود دارد
- استفاده بعد از اسپری به عنوان زیرسازی رنگ های نهایی
جدول مقایسه انواع اسپری گالوانیزه
| نوع اسپری | ترکیب اصلی | نوع رزین | رنگ نهایی | مزایا | کاربردها |
| پایه روی(Zinc-Rich) | بیشتر از ۹۰% پودر روی | اپوکسی یا آلکیدی | خاکستری مات | حفاظت کاتدی قوی،مقاومت خوردگی بالا | محیط های صنعتی،تعمیرات گالوانیزه گرم |
| زینک-آلومینیوم | ترکیب روی و آلومینیوم | معمولاً آلکیدی | نقره ای براق | ظاهر زیبا،بازتاب نور،مقاومت UV | سازه های نمایان،فضاهای باز |
| اپوکسی زینک | مقدار زیادی پودر روی | اپوکسی | خاکستری مات | چسبندگی بالا،مقاومت شیمیایی | سطوح فلزی قبل از رنگ آمیزی |
| آلکیدی زینک | مقدار متوسط روی | آلکیدی | خاکستری یا نقره ای | خشک شدن سریع،کاربرد آسان | مصارف عمومی،خانگی و سبک |
| رنگ پذیر | پودر روی+افزودنی خاص | متنوع | مات یا نیمه مات | امکان رنگ آمیزی روی پوشش | به عنوان آستر ضد زنگ |
| براق/مات | متناسب با نوع پایه | متنوع | براق یا مات | انتخاب ظاهری دلخواه | فضاهای تزئینی یا صنعتی خاص |
۱-ایجاد حفاظت کاتدی فعال
اسپری های گالوانیزه حاوی درصد بالایی از پودر فلز روی (Zn)هستند که به صورت آند فداشونده عمل می کنند.این ویژگی موجب حفاظت الکتروشیمیایی از فلز پایه (معمولا فولاد) در برابر خوردگی می شود،حتی در صورت خراش یا آسیب دیدگی پوشش.
۲- مقاومت بالا در برابر شرایط محیطی خورنده
ترکیب روی خالص یا آلیاژهای روی- آلومینیوم در اسپری گالوانیزه،باعث افزایش مقاومت در برابر عوامل خورنده مانند رطوبت، نمک های محلول وگازهای اسیدی می گردد.
۳- سرعت بالای اجرا و کاهش هزینه های عملیاتی
اعمال این پوشش تنها با یک قوطی اسپری و بدون نیاز به تجهیزات صنعتی یا حوضچه گالوانیزه انجام می شود.این موضوع باعث کاهش زمان توقف خطوط تولید یا تعمیرات می شود.
۴- چسبندگی مکانیکی و شیمیایی عالی به بستر فلزی
با استفاده از رزین های مهندسی شده مانند اپوکسی یا پلی یورتان،اسپری های قابلیت چسبندگی مناسب به سطوح سندبلاست شده یا فلزات زبر دارند.
۵- سازگاری با رنگ های پوششی ثانویه(Top Coat)
برخی اسپری های گالوانیزه به صورت آستری عمل کرده و امکان رنگ آمیزی نهایی را با رنگ های صنعتی (اپوکسی،پلی یورتان، آلکیدی) فراهم می سازند.
۶- ایده آل برای عملیات تعمیر و نگهداری نقطه ای( Spot Repair)
در خطوط انتقال ،مخازن،لوله ها و قطعات بزرگ گالوانیزه،اسپری می تواند نقاط جوشکاری شده یا آسیب دیده را بدون نیاز به عملیات گالوانیزه مجدد محافظت کند.
۷- پوشش دهی یکنواخت با ضخامت کنترل شده
در فرمولاسیون های استاندارد،ضخامت فیلم خشک بین ۲۵ تا ۵۰ میکرون است که برای بیشتر نیازهای صنعتی مناسب است.
۸- خشک شدن سریع و تسریع فرآیند پوشش دهی
ترکیبات حلالی مدرن در این اسپری ها باعث کاهش زمان خشک شدن سطحی و عمقی شده و امکان انجام سریع عملیات بعدی را فراهم می کند.
۹- قابلیت استفاده در شرایط میدانی و بدون نیاز به محیط کنترل شده
مناسب برای عملیات در محل پروژه،اسکله ها،دکل ها،یا شرایط دشوار کاری که امکان حمل قطعات به کارخانه وجود ندارد.
۱۰- مقاومت در برابر اشعه فرابنفش (UV) و زوال نوری
در اسپری های دارای آلومینیوم یا رزین های پایدار نوری،مقاومت مناسبی در برابر تخریب توسط نور خورشید فراهم می شود.
جهت مشاهده و کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با فرمولاسیون اسپری زینک کلیک کنید.
جهت مشاهده و کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با فرمولاسیون اسپری ضد زنگ کلیک کنید.